Örtmece nedir?
Dilin tüm kelimelerinin her zaman toplumsal alana taşınması birçok nedenle mümkün olmuyor. Bunun sonucunda, örtmeceye (euphemism) başvuruyoruz. Bu sadece Türkçede uygulanmıyor, tüm milletlerce başvurulan bir yöntem. Örtmece, “uygunsuz, kaba, kötü, iğrenç, hoş olmayan, müstehcen, korku verici” çağrışımlara sahip olacağı düşünülen kelimelerin yerine “müphem, yumuşak, dolambaçlı, zararsız” ifadelere başvurulmasını ifade ediyor. “Çöpçü” yerine “temizlik işçisi”, “kapıcı” yerine “bina görevlisi”, “çiş” yerine “küçük su”, “meme” yerine “göğüs”, “cin” yerine “üç harfli”, “geri kalmış ülke” yerine “gelişmekte olan ülke” denmesi farklı alanlarda yapılan örtmecelere örnek olarak verilebilir. Bazen bir örtmece, zamanla başka bir örtmece ile yer değiştirebilir; “sakat” yerine “özürlü” denmesi, sonra onun da örtülerek “engelli”ye dönüşmesinde olduğu gibi.
Tuvalet de birçok ülkede örtmeceye tabi olan kelimelerdendir. İngilizcede tuvalet için “loo”, “restroom”, “bathroom” ve “men’s/ladies’ room” gibi kelimeler kullanılırken, Türkçede de “lavabo”, “yüznumara”, “abdesthane” gibi kelimeler kullanılmaktadır.
Kaynak
