Kültür - Sanat

Bunlar boş gelenek deyip geçme tanı!

Eskiden İstanbul ve Anadolu’daki evlerin dış cephesinde “Ya Hafız”, “Maşallah”, “Malikü’l-Mülk”, “Barekallah-u Teala” gibi kitabeler vardı. Evlerin, dükkânların, cami ve mescidlerin duvarlarında “Besmele”, “Hilye-i Şerife”, “Otuzüç Besmele”, “Karınca Bereket Duası”, “Nazar Ayeti”Ashab-ı Kehfin isimlerinin bulunduğu birbirinden güzel hat levhalar asılı bulunmaktaydı. Bunlar yaşanan mekânların adeta ‘manevi sigortaları’ idi.

Besmele, Hattat Hamid Aytaç

Osmanlı Sigorta Şirketi

Nitekim vaktiyle bir İngiliz Büyükelçisi, eski İstanbul evlerinin dış cephelerine asılan “Ya Hafız” kitabelerini gördüğünde dayanamayarak Keçecizade Fuad Paşa’ya bunların ne manaya geldiğini sormuş. Fuad Paşa ise bu meraklı ecnebiye şu güzel cevabı vermiş: “O gördükleriniz, Osmanlı Sigorta Şirketlerinin levhalarıdır.”  Evet, bu mübarek yazılar insanları görünür görünmez bela ve musibetlerden, yangın, sel ve deprem gibi afetlerden, şerli insanların nazarlarından, hırsızlıktan, büyüden ve cinlerden korurdu. Günümüzde halen pek çok ev ve dükkânda bu levhalara rastlamak mümkündür. Ancak bunların yerini “Moda” diye şekilli-şekilsiz, manalı-manasız, milli ve manevi değeri olmayan resim, heykel ve figür gibi ucube nesneler aldı.

Ben derim ki acizane“gelin duvarlarımızı o güzel levhalarla süsleyelim”. Ne dersiniz. Bence her evde mutlaka Besmele, Lafz-ı Celal ve İsm-i Nebi (yani Allah c.c. ve Muhammed s.a.v.), Hilye-i Şerife, Otuzüç Besmele, Nazar Ayeti bulunmalı. Ama bunlar yetmez diyorsanız. Yelpaze geniş, işte seçenekler…

Ehl-i Beyt, Kazasker Mustafa İzzet Efendi
Ehl-i Beyt (Kazasker Mustafa İzzet Efendi)

Dünden günümüze duvarları süsleyen manevi sigortalar

Kur’an-ı Kerim (Her evde mutlaka bulunurdu, halen bulunmaktadır.)

Otuz üç besmele-i şerife (cinlerden korunmak için)

Besmele-i şerife (Esirgeyen ve bağışlayan Allah’ın adı ile)

Sure-i Yasin (Kur’an-ı Kerim’den Yasin suresi)

Sure-i Fatiha (Kur’an-ı Kerim’den Fatiha suresi)

Sure-i İhlas (Kur’an-ı Kerim’den İhlas suresi)

Nazar ayeti (Kur’an-ı Kerim’den Kalem suresinin 51. ve 52 ayetleri)

Ya Hafız, Hattat İsmail Hakkı Altunbezer
Ya Hafız (Hattat İsmail Hakkı Altunbezer)

Ayetü’l-Kürsi (Kur’an-ı Kerim’den Bakara suresinin 255.ayet-i kerimesi)

Er-Rızku Al-Allah (Rızkı veren Allah’dır)

Ya Hafız (Allah’ın 99 isminden birisi, Koruyan muhafaza eden manasına gelmektedir.)

Esmaü’l-Hüsna (Allah’ın 99 güzel ismi)

Hu (O demektir. Yani Cenab-ı Allah)

Hasbinallah ve nimel vekil (Allah ne güzel vekildir. O bize yeter)

Maşallah (Allah’ın istediği gibi manasına gelmektedir.)

Barekallah (Bu nimeti benim için mübarek eyle anlamına gelmektedir.)

Maşallah, Hattat Emin Barın
Maşallah (Hattat Emin Barın)

Malikü’l-Mülk (Mülkün sahibi Allah’dır)

Amentu (İmanın esasları)

Bereket karınca duası  (Bereket getirmesi için)

Allah’ın dediği olur

Bugün Allah için ne yaptın

Hilye-i Şerife (Peygamber Efendimizin dış görünüşünü ve vasıflarını anlatan eserlere verilen addır)

Mühr-ü Şerif (Peygamberimizin mübarek sırtındaki nübüvvet mührü)

33 Besmele
33 Besmele

Nakş-i Kadem-i Peygamberi (Peygamberimizin ayak izinin şekli.)

Peygamberimizin isimleri (Muhammed, Ahmed, Mahmud, Mustafa s.a.v.)

Ehl-i beyt (Muhammed, Ali, Fatıma, Hasan ve Hüseyin)

Dört halifenin isimleri (Ebu Bekr r.a., Ömer r.a., Osman r.a. ve Ali r.a.)

Ashab-ı Bedir (Bedir Savaşına katılanların isimleri)

Peygamberlerin isimleri (Peygambelerin isimleri)

Bereket Duası
Bereket Duası

Ashab-ı Kehf’in isimleri (Yemliha, Mekselina, Mislina, Mernuş, Debernuş, Şazenuş, Kefeştatayyuş ve köpekleri Kıtmir)

Vav (Ebced hesabında 6 rakamına tekabül eder. Altı yönü temsil ettiği söylenir. Sağ-Sol, ön-arka, üst-alt)

Çifte vav

Ebed Ya Hu (Özellikle dergahlara asılırdı)

Bu da geçer ya hu (Bu günler, bu sıkıntılar bir gün geçer manasında)

Hiç (Kulluk yani yokluk, hiçlik)

 

Doğan Pur yazdı

GYY’nin notu: Bunlar ne böyle, özü kavramaktan aciz adetler, huylar dememek lazım. Dervişin fikri ne ise zikri de odur, duvarının süsü de odur. Diyeceksin ki, dervişlik de yanlış, “İslamda olmayan bir şey!” Aaa, ne güzel buyurdunuz… Bunlar güzel şeyler azizim. Sorgulamak başka şey, güzelliklere karşı çıkmak başka şey; güzelliklerden ruhunu kaybedenlerine eleştiriler getirmek başka şey, kör olmak başka şey!

Kaynak

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu